Last Updated on 21 Ocak 2026 by Turizm Günlüğü
Turist Rehberleri Odaları Birliği (TUREB), Türkiye Seyahat Acentaları Birliği’nin (TÜRSAB) rehber–acentа örnek hizmet sözleşmesine ilişkin açıklamasına, yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde hazırlanmış kapsamlı bir hukuki değerlendirme ile yanıt verdi.
TÜRSAB tarafından 10 Ocak 2026 tarihinde üyelere yönelik yapılan ve Turist Rehberi–Seyahat Acentası Örnek Hizmet Sözleşmesi’ne ilişkin değerlendirmeler içeren açıklamanın ardından, TUREB konuya ilişkin resmi görüşünü kamuoyuyla paylaştı. Birlik tarafından yayımlanan açıklamada; sözleşme hazırlama yetkisi, sözleşme içeriğinin mevzuata uygunluğu, turist rehberinin hukuki statüsü ve vergiye ilişkin iddialar başta olmak üzere TÜRSAB açıklamasında yer alan değerlendirmeler, ilgili kanun ve yönetmelik maddeleri doğrultusunda ayrıntılı biçimde ele alındı.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB), Turist Rehberi–Seyahat Acentası Örnek Hizmet Sözleşmesi’ne ilişkin 17 Ocak 2026 tarihli bir açıklama yayımladı. İşte o açıklama:
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) tarafından 10 Ocak 2026 tarihinde üyelerine yönelik yapılan açıklamada ileri sürülen değerlendirmelere karşı; Turist Rehberleri Odaları Birliği (TUREB) tarafından mevzuat hükümleri çerçevesinde hazırlanmış hukuki cevap ve değerlendirmelerimiz aşağıda sunulmuştur:
I. SÖZLEŞME HAZIRLAMA YETKİSİNE İLİŞKİN İDDİA VE CEVAP
TÜRSAB’IN AÇIKLAMASI
TUREB tarafından hazırlanarak internet sitesinde paylaşılan örnek sözleşmenin TUREB tarafından düzenlenmesinin yetki aşımı olduğu, sözleşme içeriğinin seyahat acentası–rehber ilişkisinin mahiyetini aştığı yönünde değerlendirmelere yer verilmiştir.
TUREB’İN CEVABI
Bu iddia hukuki dayanaktan yoksundur. Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği’nin 19/4. maddesi açık, emredici ve yoruma kapalı biçimde şunları içermektedir:
“Sözleşme örnekleri TUREB tarafından hazırlanır ve resmî internet sitesinde ilan edilir.”
Bu düzenleme ile;
• Sözleşme örneğini hazırlama yetkisinin münhasıran TUREB’e ait olduğu,
• Başka bir kurumun bu yetkiyi tartışmaya açması veya fiilen kullanmasının mümkün olmadığı
açık ve net bir şekilde belirtilmiştir.
Anılan Yönetmelik, bütün hükümleriyle birlikte tüm gerçek ve tüzel kişiler bakımından bağlayıcı olup TÜRSAB’ın bu düzenlemeyi yok sayması veya tartışmaya açması hukuken mümkün değildir.
II. SÖZLEŞMENİN MEVZUATA UYGUN OLMADIĞI İDDİASI
TÜRSAB’IN AÇIKLAMASI
Sözleşme içeriğinin eksik olduğu, bazı bilgilerin yer almadığı ve uygulamada sorun yaratacağı yönünde değerlendirmeler yapılmıştır.
TUREB’İN CEVABI
Bu değerlendirme hukuken isabetsizdir. Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Turist Rehberliği Meslek Kanunu Yönetmeliği gereğince acenta ile rehber arasında yapılacak sözleşmelerde bulunması gereken asgari unsurlar mevcuttur. Yine Türk Borçlar Kanunu gereğince sözleşmenin esaslı unsurlarının sözleşmede yer alması gerekmektedir. Sözleşme bu kapsamda incelendiğinde, bulunması gereken zorunlu ve esaslı unsurları içerecek şekilde hazırlanmıştır.
Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği’nin 19/2. maddesi, sözleşmede yer alması zorunlu hususları ayrıntılı ve sınırlı biçimde düzenlemiştir. Buna göre sözleşmede;
• Turist rehberinin ruhsatname ve oda sicil numaraları,
• Seyahat acentasının unvanı, belge ve vergi numarası,
• Tarafların tebligat adresleri,
• Turun çalışma dili, güzergâhı, grup milliyeti ve turist sayısı,
• Tur programı ile taban ücret tarifesine uygun olarak hesaplanan toplam ücret,
• Düzenleme tarihi ve tarafların ıslak imzaları,
• Kamu yararına yapılan turlarda ilgili kamu kurumunun bilgileri ve yetkili imzası
bulunmak zorundadır.
TUREB tarafından hazırlanmış olan örnek sözleşme dikkatle incelendiğinde; yönetmelikte öngörülen tüm zorunlu unsurları eksiksiz şekilde içerdiği açıkça görülecektir.
TUREB tarafından hazırlanan örnek sözleşme:
• Yönetmelikte sayılan tüm zorunlu unsurları eksiksiz içermektedir.
• Yönetmelikte yer almayan herhangi bir unsur sözleşmeye dâhil edilmemiştir.
• Bu yönüyle sözleşme şekil ve içerik bakımından mevzuata tam uyumludur.
III. TURİST REHBERİNİN HUKUKİ STATÜSÜNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER
TÜRSAB’IN AÇIKLAMASI
Rehberin tur üzerindeki konumu ve sorumluluğuna ilişkin olarak uygulamada farklı yorumlara kapı aralayan ifadelere yer verilmiştir.
TUREB’İN CEVABI
Turist rehberinin hukuki statüsü mevzuatla açık biçimde belirlenmiştir. 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca turist rehberi:
• Turun, seyahat acentası tarafından yazılı olarak tanımlanan ve tüketiciye satılan şekliyle yürütülmesinden sorumludur.
• Tur programının içeriği, güzergâhı ve kapsamı seyahat acentası tarafından belirlenir.
• Rehberin bu çerçevenin dışında bağımsız bir tur organizasyonu yetkisi bulunmamaktadır.
Dolayısıyla sözleşme metninde rehberin konumunun bu şekilde tanımlanması mevzuatın doğal ve zorunlu sonucudur.
IV. VERGİ KİMLİK NUMARASI VE SERBEST MESLEK MAKBUZU İDDİASI
TÜRSAB’IN AÇIKLAMASI
Sözleşmede rehberin vergi kimlik numarası ve serbest meslek makbuzuna ilişkin hükümlerin bulunmamasının eksiklik olduğu yönünde değerlendirmelere yer verilmiştir.
TUREB’İN CEVABI
Bu iddia hukuken dayanaksızdır.
• Gerek Kanun’da gerekse Yönetmelikte, rehberin vergi kimlik numarasının sözleşmede yer alacağına dair hiçbir düzenleme yoktur.
• Serbest meslek makbuzu düzenlenmesi vergi mevzuatının konusu olup meslek yönetmeliği ve örnek sözleşmenin kapsamı dışındadır.
• Vergisel yükümlülükler sözleşme ile değil, kanunla doğar.
Dolayısıyla bu hususların sözleşmeye eklenmemesi eksiklik değil, mevzuata uygunluk göstergesidir.
V. HUKUKİ SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. TUREB tarafından hazırlanan örnek sözleşme yetki yönünden hukuka uygundur.
2. Sözleşme içeriği Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği ile birebir uyumludur.
3. TÜRSAB açıklamasında yer alan değerlendirmeler mevzuat hükümleriyle örtüşmemektedir.
4. Mevzuata uygun olarak ilan edilmiş bir sözleşme örneğinin tartışmaya açılması, hukuki belirlilik ve idarenin bütünlüğü ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.
SONUÇ
Turist rehberlerimiz; Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne karşı vatandaşlıktan ve meslek icrasından kaynaklanan tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren, ülkemizin 100 milyon turist ve 100 milyar dolar turizm geliri hedefine odaklanmış bir meslek grubudur. Bu hususun tartışmaya açılması hukuken kabul edilemez.
Bu açıklama, Turist Rehberleri Odaları Birliği (TUREB) tarafından hazırlanmış olup kamuoyunu, üyelerimizi ve ilgili tüm turizm paydaşlarımızı mevzuat hükümleri çerçevesinde doğru bilgilendirmek amacıyla yapılmıştır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Turist Rehberleri Odaları Birliği (TUREB)
