Last Updated on 1 Mart 2026 by Turizm Günlüğü
Türkiye Yeniden Tehlike Bölgesinde mi? “Çekirdek” Ticaret Açığı 2018 Krizi Öncesini Aştı. Brookings’ten Robin Brooks Uyardı: Altın ve Enerji Hariç Açık Tarihi Zirvede…
Brookings Enstitüsü Kıdemli Araştırmacısı, eski IIF Baş Ekonomisti ve Goldman Sachs eski Baş Döviz Stratejisti Robin J. Brooks, Türkiye’nin altın ve enerji hariç “çekirdek” ticaret açığının tarihsel olarak sürdürülemez seviyelere ulaştığını açıkladı. Aralık 2025 verilerine göre söz konusu açık, 2018’deki ödeme dengesi krizinden hemen önceki dönemi geride bıraktı.
“Çekirdek Açık” Neden Kritik?
Brookings Institution bünyesinde çalışmalarını sürdüren Robin J. Brooks, Türkiye’nin dış dengesizliklerini değerlendirirken altın ve enerji kalemlerini dışarıda bırakan bir analiz yöntemi kullanıyor.
Bu yaklaşımın nedeni şu:
* Enerji ithalatı petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki küresel dalgalanmalardan etkileniyor.
* Altın ithalatı ise hanehalklarının enflasyon ve kur riskine karşı korunma refleksinden kaynaklanıyor.
* Asıl yapısal tabloyu gösteren kalem ise mal ticaretinde çekirdek açık.
Brooks’a göre asıl alarm veren veri bu kalem.
2018 Öncesi Seviyeler Aşıldı
Aralık 2025 itibarıyla:
* Altın ve enerji hariç mal ticareti açığı,
* 2018 Ağustos’taki ödeme dengesi krizinden hemen önceki seviyeyi geçti.
2018’de yaşanan süreçte Türk Lirası sert değer kaybetmiş, ekonomi “ani duruş” (sudden stop) ile karşı karşıya kalmıştı.
Brooks, Türkiye’nin son 10 yılda defalarca yaşadığı aynı kırılganlık bölgesine yeniden döndüğünü savunuyor.
İthalat Patlaması ve Lira Riski
Altın ve enerji hariç verilerde dikkat çeken gelişme şu:
* İhracat artışı görece sınırlı kalırken
* İthalat güçlü şekilde yükseliyor
Bu tablo en son pandemi dönemindeki kredi genişlemesi sırasında görülmüştü.
Brooks’un analizine göre Türkiye’de aşırı kredi genişlemesi ve potansiyelin üzerinde büyüme politikası ithalatı artırıyor. Bu da:
1. Cari açığı büyütüyor
2. Döviz talebini artırıyor
3. Lira üzerinde baskı oluşturuyor
Ekonomist, tarihsel olarak bu tür ithalat sıçramalarının Türkiye’de genellikle kur şoklarıyla sonuçlandığını hatırlatıyor.
Turizm Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?
Turizm sektörü açısından tablo iki yönlü:
* Kur şoku kısa vadede Türkiye’yi fiyat avantajlı destinasyon haline getirebilir.
* Ancak finansal istikrarsızlık, yatırım ortamını ve kredi maliyetlerini bozabilir.
* Döviz krizleri, işletme maliyetlerinde ani artış yaratabilir.
* Enerji maliyetlerindeki oynaklık turizm işletmelerini doğrudan etkileyebilir.
Özellikle 2026 sezonuna girerken makroekonomik kırılganlıklar turizm yatırımları ve fiyat stratejileri açısından kritik önem taşıyor.
Türkiye Yine Aynı Döngüde mi?
Robin Brooks’un değerlendirmesine göre temel mesele:
Ekonominin sürdürülebilir büyüme yerine kredi destekli hızlandırılması.
Bu yaklaşımın sonucu ise genişleyen cari açık ve artan kur riski.
Önümüzdeki aylarda:
* Merkez Bankası politikaları,
* Kredi büyüme hızı,
* Turizm gelirlerinin cari açığı ne ölçüde dengeleyeceği
yakından izlenecek.
