Last Updated on 29 Aralık 2025 by Turizm Günlüğü
Yeme-içme sektöründe yaklaşık 2 milyon çalışanı doğrudan ilgilendiren bahşiş ve servis ücreti uygulamalarında yeni bir dönemin kapısı aralanıyor. Türkiye Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği (TURYİD), bahşişin kredi kartı ve dijital ödeme sistemleri üzerinden tamamen gönüllülük esasına dayalı olarak alınabilmesini sağlayacak yeni bir model için çağrıda bulundu.
Bahşiş ve servis ücreti neden karışıyor?
Sektörde uzun yıllardır uygulanan servis ücreti, mevzuatta tanımlı ve işletmeler aracılığıyla çalışanlara aktarılan bir gelir kalemi olarak öne çıkarken; bahşiş, hizmetten duyulan memnuniyete bağlı, tüketicinin tercihine bırakılan bir ödeme olarak değerlendiriliyor. Ancak kamuoyunda bu iki kavramın birlikte anılması, uygulamaya dair soru işaretlerini artırıyor.
“Kartla gönüllü bahşiş için sistem yok”
TURYİD’e göre tartışmanın temel başlıklarından biri, gönüllülük esasına dayalı bahşişin modern ödeme altyapılarına entegre edilememesi. Dernek, bu alanda atılacak adımların hem çalışanlar hem de tüketiciler açısından daha dengeli ve şeffaf bir yapı oluşturacağını vurguluyor.
TURYİD Yönetim Kurulu Başkanı Kaya Demirer, mevcut durumu şöyle özetliyor:
“Türkiye’de bugün itibarıyla kredi kartı aracılığıyla, tamamen gönüllülük esasına dayalı bahşiş bırakılmasını mümkün kılan bir sistem bulunmuyor.”
TURYİD’in yol haritası
Derneğin önerileri arasında;
- tüketicinin daha açık ve net biçimde bilgilendirilmesi,
- kredi kartıyla gönüllü bahşişe izin verilmesi,
- çalışanlara dağıtımda kullanılan güncelliğini yitirmiş modellerin gözden geçirilmesi,
- çalışanların da söz sahibi olduğu ortak kurulların oluşturulması yer alıyor.
Demirer, bu çerçevede önemli bir mesafe alındığını belirterek, kartlı gönüllü bahşiş sisteminin yeni yıl itibarıyla kısa sürede yasal zemine kavuşabileceğine inandıklarını ifade ediyor.
“Bahşişin vergisini üstlenmeye hazırız”
Sektörün sorumluluk almaya hazır olduğunu vurgulayan Demirer, dikkat çekici bir taahhütte bulunuyor:
“Kredi kartıyla gönüllü bahşiş sistemine geçilirse, yüzde 10’luk bahşiş vergisini işletmeler olarak biz üstlenmeye hazırız. Bu adım, çalışanlar açısından belirsizlikleri ortadan kaldırır; tartışmaları da sağlıklı bir zemine taşır.”
Kamunun rolü belirleyici
Demirer’e göre, gönüllülük esaslı sistemin hayata geçmesi halinde Hazine ve Gelir İdaresi’nin sembolik sayılabilecek yüzde 10’luk stopaj ile süreci desteklemesi, kamu-özel sektör iş birliği açısından güçlü bir örnek oluşturabilir. Böyle bir modelle, yaklaşık 2 milyon hizmet sektörü emekçisinin gelirlerinde gözle görülür bir artış sağlanması mümkün.
POS’ta bahşiş seçeneği geliyor mu?
Yeni model kapsamında;
- kredi kartıyla ödeme sırasında POS cihazlarında bahşiş ekleme seçeneği,
- bahşiş tutarlarının işletmenin ticari gelirinden ayrı izlenmesi,
- dağıtımda çalışan ve işveren temsilcilerinin birlikte yer aldığı mekanizmalar öngörülüyor.
TURYİD, ilgili kamu kurumlarıyla yürütülen çalışmalarla hem tüketici hassasiyetlerini hem de yeme-içme sektöründe emeğin karşılığını gözeten sürdürülebilir bir yapı oluşturmayı hedefliyor.
