Last Updated on 29 Eylül 2026 by Turizm Günlüğü
2025 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne giren Sardes Antik Kenti ve Bintepe Lidya Tümülüsleri uzun menzilli ve gece görüşlü drone’larla havadan izlenecek. Bu yeni sistemle kaçak kazı girişimleri ve şüpheli hareketlerin daha erken tespit edilmesi hedefleniyor.
Türkiye, kültürel mirasın korunması ve kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede teknoloji destekli yeni bir uygulamayı hayata geçiriyor.
Manisa’nın Salihli ilçesinde bulunan Sardes Antik Kenti ve Bintepe Lidya Tümülüsleri Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi, 30 Eylül 2026’da Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un katılımıyla açılacak.
Yeni sistem kapsamında UNESCO Dünya Mirası statüsündeki arkeolojik alanlar, yüksek kabiliyete sahip uzun menzilli ve gece görüşlü drone’larla havadan takip edilecek. Böylece geniş bir coğrafyaya yayılan kültür varlıklarının korunması ve olası kaçak kazı girişimlerine daha hızlı müdahale edilmesi amaçlanıyor.
75 kilometrekarelik tarihi alan havadan izlenecek
Yeni güvenlik sisteminin en önemli ayaklarından birini Bintepe Lidya Tümülüsleri oluşturuyor. Yaklaşık 75 kilometrekarelik alana yayılan bölgede 119’dan fazla tümülüs bulunuyor.
UNESCO kayıtlarına göre Bintepe nekropolündeki üç büyük tümülüs, dünyadaki en büyük tümülüs mezarları arasında yer alıyor. UNESCO Dünya Miras Komitesi de alanın 2025 yılındaki tescil kararında, yağma ve kaçak kazılarla mücadeleye yönelik çalışmaların öncelikli olarak sürdürülmesini tavsiye etmişti.
Uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip drone’ların devreye alınmasıyla, özellikle geniş arazi üzerindeki şüpheli hareketlerin daha hızlı belirlenmesi ve güvenlik birimlerinin erken bilgilendirilmesi hedefleniyor.
Kaçak kazılar daha erken tespit edilecek
Pilot uygulama kapsamında kurulacak sistem yalnızca havadan görüntüleme amacı taşımayacak. Drone’lardan elde edilen verilerin güvenlik birimleriyle koordinasyon içinde değerlendirilmesiyle kaçak kazı girişimleri ve şüpheli hareketlerin erken aşamada tespit edilmesi amaçlanıyor.
Bakan Ersoy’un açılış programında drone’ların ve yeni güvenlik sisteminin nasıl çalıştığına ilişkin ayrıntıları paylaşması bekleniyor.
Ersoy’un ayrıca kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede yürütülen önleme çalışmaları, uluslararası iş birlikleri ve yurt dışına kaçırılan tarihi eserlerin Türkiye’ye iadesinde gelinen son durum hakkında bilgi vermesi planlanıyor.
Türkiye’deki diğer arkeolojik alanlara örnek olması hedefleniyor
Sardes ve Bintepe’de pilot olarak uygulanacak modelin, ilerleyen dönemde Türkiye’nin farklı bölgelerindeki arkeolojik alanların korunmasına da örnek olması hedefleniyor.
Projenin aynı zamanda geniş coğrafyalara yayılan kültürel miras alanlarının teknolojiyle korunması konusunda uluslararası ölçekte uygulanabilecek modellerden biri haline gelmesi amaçlanıyor.
Lidya uygarlığının başkenti Sardes
Manisa’nın Salihli ilçesindeki Sart Mahallesi sınırlarında yer alan Sardes Antik Kenti, Anadolu’nun önemli uygarlıklarından Lidyalıların başkenti olarak tarihte özel bir yere sahip. MÖ 9. yüzyıldan itibaren gelişen kent, özellikle Lidya Krallığı döneminde bölgenin siyasi ve ekonomik merkezlerinden biri haline geldi.
Antik kaynaklarda da önemine dikkat çekilen Sardes, Yunan tarihçi Polybios tarafından “dünyanın en güçlü yeri” olarak tanımlandı. Kentin savunmasında önemli rol oynayan ve kalınlığı 20 metreyi bulan anıtsal surların bazı bölümleri bugün hâlâ 10-14 metre yüksekliğe ulaşan kalıntılarıyla ayakta.
Sardes’i dünya tarihi açısından önemli kılan gelişmelerden biri ise Lidyalıların madeni para kullanımına öncülük etmesi oldu. Lidya döneminde geliştirilen bu sistemin çevre coğrafyalara yayılması, ticaret ve ekonomik hayat açısından önemli bir dönüşüm yarattı.
7 bin 500 hektarlık dev nekropol alanı
Sardes’in kuzeyinde, antik dönemde Gygaean Gölü olarak bilinen Marmara Gölü çevresinde bulunan Bintepe Lidya Tümülüsleri de bölgenin en dikkat çekici arkeolojik mirasları arasında yer alıyor.
Yaklaşık 7 bin 500 hektarlık geniş bir alana yayılan Bintepeler, dünyanın en büyük tümülüs mezarlık alanlarından biri olarak kabul ediliyor. MÖ 6. yüzyıldan 4. yüzyıla kadar tarihlenen nekropol alanında 119’dan fazla tümülüs belgelenmiş durumda.
Lidya toplumunun ölü gömme gelenekleri, sosyal yapısı ve anıtsal mezar mimarisine ilişkin önemli veriler sunan Sardes ve Bintepe, 2025 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne dahil edildi.
