Last Updated on 6 Ağustos 2026 by Turizm Günlüğü
Anayasa Mahkemesi (AYM), bazı belediye başkanlarına yeşil pasaport verilmesine ilişkin düzenlemenin iptali talebini reddetti. Resmî Gazete’de yayımlanan kararda Mahkeme, düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığına oybirliğiyle hükmetti. Böylece kamuoyunda uzun süredir tartışılan yeşil pasaport uygulamasıyla ilgili önemli bir emsal karar ortaya çıktı.
Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre Anayasa Mahkemesi, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14. maddesinde yer alan ve belirli şartları sağlayan belediye başkanlarına hususi damgalı (yeşil) pasaport verilmesini öngören hükmün iptali istemini reddetti. Karar, 13 Mayıs 2026 tarihinde oybirliğiyle alındı.
Dava neden açıldı?
İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi, önüne gelen bir davada söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın eşitlik, hukuk devleti ve seyahat özgürlüğü ilkelerine aykırı olabileceği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
Başvuruda özellikle aynı kamu hizmetini yürüten bazı kişilere yeşil pasaport hakkı tanınırken, kamu görevlisi statüsünde olmayan öğretim üyeleri veya benzer görevlerde bulunan diğer kişilere bu hakkın verilmemesinin eşitlik ilkesini ihlal ettiği ileri sürüldü.
AYM: Düzenleme kamu yararına dayanıyor
Anayasa Mahkemesi ise bu iddiaları yerinde bulmadı.
Kararda, belediye başkanlarının sosyal güvenlik sistemindeki farklı statüleri nedeniyle diğer kamu görevlileriyle birebir aynı hukuki durumda değerlendirilemeyeceği vurgulandı. Mahkeme, yeşil pasaport hakkının belirli objektif şartlara bağlandığını ve bunun kamu yararı amacı taşıdığını belirtti.
Mahkeme ayrıca, belediye başkanlarının bu haktan yararlanabilmesi için;
- Görevleri sırasında birinci derece kadroya yükselebilecek durumda olmaları,
- Emeklilik bakımından gerekli şartları sağlamaları,
- Sosyal güvenlik mevzuatındaki ilgili koşulları yerine getirmeleri gerektiğini hatırlattı.
Seyahat özgürlüğü değerlendirmesi
Başvuruda düzenlemenin seyahat özgürlüğü açısından da eşitsizlik yarattığı öne sürüldü.
Ancak Anayasa Mahkemesi, yeşil pasaportun kişilere sadece bazı ülkelere vizesiz veya kolaylaştırılmış giriş imkânı sağladığını, bunun Anayasa’nın güvence altına aldığı yurt dışına çıkma özgürlüğünü sınırlayan bir düzenleme olmadığını ifade etti. Mahkeme, yeşil pasaport sahibi olamamanın seyahat özgürlüğünün ihlali anlamına gelmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.
Eşitlik ilkesine aykırılık bulunmadı
AYM kararında, Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesinin aynı hukuki durumda bulunan kişiler için geçerli olduğu vurgulandı.
Mahkemeye göre belediye başkanlarının sosyal güvenlik statüsü ve görev şartları bakımından diğer kamu görevlileriyle aynı hukuki konumda bulunmadıkları için farklı düzenlemeye tabi tutulmaları Anayasa’ya aykırılık oluşturmuyor.
Oybirliğiyle reddedildi
Sekiz sayfalık gerekçeli kararın sonunda Anayasa Mahkemesi, Pasaport Kanunu’nun ilgili hükmünün;
- Hukuk devleti ilkesine,
- Kanun önünde eşitlik ilkesine,
- Seyahat özgürlüğüne aykırı olmadığına karar verdi ve iptal talebini oybirliğiyle reddetti.
Kararla birlikte mevcut yeşil pasaport uygulaması yürürlükte kalmaya devam edecek.
