Last Updated on 6 Ağustos 2026 by Turizm Günlüğü
Antalya’daki Aspendos Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, sağlık tanrısı Asklepios ile iyileşmenin simgesi oğlu Telesphoros’u birlikte betimleyen yaklaşık 2,20 metre boyunda mermer heykel grubu gün yüzüne çıkarıldı. Yaklaşık 1.800 yıllık eser, Roma Dönemi Aspendos’unda sağlık ve şifa kültlerinin kent yaşamındaki yerine ilişkin önemli bilgiler sunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının Geleceğe Miras Projesi kapsamında Aspendos Antik Kenti’nde sürdürülen arkeolojik kazılarda dikkat çekici bir keşfe imza atıldı.
Sağlık tanrısı Asklepios ile oğlu ve yardımcısı Telesphoros’un birlikte tasvir edildiği yaklaşık 2,20 metre yüksekliğindeki mermer heykel grubu, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı’nın batı cephesinde yer alan Anıtsal Kapı’nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında bulundu.
MS 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlendirilen eser; figürlerin duruşu, kıyafetlerdeki ayrıntılı kıvrımlar, yüz betimlemeleri ve yoğun işçiliğiyle Roma İmparatorluk Dönemi heykeltıraşlığının önemli örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Bakan Ersoy: Şifanın 1.800 yıllık sembolü
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla duyurdu.
Ersoy, “Aspendos’ta şifanın yaklaşık 1.800 yıllık sembolü gün yüzüne çıktı” ifadelerini kullanarak heykel grubunun Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen kazılarda bulunduğunu açıkladı.
Heykelin sanatsal özelliklerinin dönemin heykeltıraşlık anlayışını yansıttığını belirten Ersoy, Asklepios’un Antik Çağ’da hekimlik, tedavi ve sağlığın korunmasını; Telesphoros’un ise tedavinin tamamlanmasını, iyileşmeyi ve nekahet dönemini simgelediğini kaydetti.
Bakan Ersoy, eserin hastalığın tedavisinden kişinin bütünüyle iyileşmesine kadar uzanan süreci bütüncül biçimde anlatan güçlü bir sembol niteliği taşıdığını vurguladı.
Asklepios ayakta ve sakallı biçimde betimlendi
Heykel grubunun ana figürünü oluşturan Asklepios, ayakta ve cepheden tasvir edilmiş olgun yaşta bir erkek olarak betimleniyor.
Uzun ve gür saçları ile sakallı yüzü, Asklepios’un Roma Dönemi’ndeki geleneksel tasvir özelliklerini yansıtıyor. Vücut ağırlığını sol bacağı üzerine veren figürün sağ bacağı ise hafifçe bükülerek öne ve yana doğru uzanıyor.
Asklepios’un üst gövdesi büyük ölçüde çıplak bırakılırken “himation” adı verilen giysisi sol omzunun üzerinden geçirilerek bel ve bacaklarının çevresinde yoğun kıvrımlar oluşturacak şekilde düzenlendi.
Figürün sol eliyle giysinin kıvrımlarını tuttuğu görülürken büyük bölümü günümüze ulaşmayan sağ kolunun, Asklepios’un en önemli simgelerinden biri olan yılan sarılı asaya dayanacak biçimde tasarlandığı değerlendiriliyor.
Telesphoros iyileşme sürecini temsil ediyor
Asklepios’un sol ayağının önünde, ana figüre göre daha küçük boyutlarda tasvir edilen Telesphoros yer alıyor.
Çocuk görünümündeki figür, vücudunu tamamen örten uzun ve kapüşonlu giysisiyle tanınıyor. Anatomik ayrıntıları büyük ölçüde gizleyen kıyafet, Telesphoros’a sütunu andıran bir görünüm kazandırıyor.
Antik Çağ inancında Asklepios hekimliği, tedaviyi ve sağlığın korunmasını temsil ederken oğlu Telesphoros tedavinin tamamlanması, hastanın iyileşmesi ve nekahet döneminin başarıyla sonuçlanmasıyla ilişkilendiriliyordu.
Bu nedenle iki figürün aynı heykel grubunda yer alması, yalnızca sağlık kavramını değil, tedavinin başlamasından tam iyileşmeye kadar uzanan bütün şifa sürecini simgeliyor.
Telesphoros’un Asklepios’un ayağının önünde konumlandırılması da iki figür arasındaki dini ve sembolik bağı ortaya koyuyor.
Heykelin bulunduğu alan dikkat çekiyor
Heykel grubunun Doğu Meydanı ile bağlantılı Anıtsal Kapı’nın yıkıntıları arasında bulunması, eserin Aspendos’un kamusal ve törensel açıdan önemli bir bölümünde sergilenmiş olabileceğini gösteriyor.
Buluntu, Roma Dönemi Aspendos’unda Asklepios kültünün varlığına ve sağlıkla ilgili inançların kent yaşamındaki yerine ilişkin yeni arkeolojik veriler sunuyor.
Asklepios ile Telesphoros’un birlikte tasvir edilmesi, tedavi ve iyileşme kavramlarının Aspendos’ta gelişmiş bir sembolik anlatımla ele alındığını ortaya koyuyor.
Roma Dönemi heykeltıraşlığının izlerini taşıyor
Heykel grubunda figürlerin duruşu, himationun kıvrım düzeni, Asklepios’un yüz tipi ile saç ve sakalındaki yoğun matkap işçiliği, Roma İmparatorluk Dönemi heykeltıraşlık anlayışının belirgin özelliklerini taşıyor.
Yaklaşık 1.800 yıllık Asklepios ve Telesphoros heykel grubu, sanatsal değerinin yanı sıra Aspendos’un dinsel, toplumsal ve kamusal yaşamının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacak önemli bir arkeolojik buluntu olarak değerlendiriliyor.
